RAW!
Zodra je begint met fotografie, zul je al snel de aanbeveling krijgen om in RAW te fotograferen in plaats van in JPG-formaat.
Maar is het RAW-formaat beter dan JPG? Ja, maar met een paar kanttekeningen.
Om te beginnen zullen de foto's die je in JPG maakt er vaak direct mooier uitzien dan de onbewerkte RAW-foto's. Dit komt omdat de camera intern een soort beeldbewerking toepast die de foto mooier maakt, beter belicht en scherper doet lijken.
Aangezien een JPG-bestand een 8-bits bestandsindeling heeft met maximaal 16,7 miljoen kleuren, zijn de mogelijkheden voor nabewerking (beeldbewerking) veel beperkter in vergelijking met een RAW-bestand. Een RAW-bestand moet je eigenlijk zien als het digitale equivalent van een negatief uit het analoge tijdperk. Dit negatief vormde de basis voor het afdrukken van foto's, en afhankelijk van de methode die werd gebruikt in de donkere kamer, kon dit leiden tot verschillende resultaten.
Met RAW-bestanden is het net zo. Een RAW-bestand is niet voltooid op het moment dat je het maakt. Met andere woorden, een RAW-bestand vereist nabewerking om het maximale potentieel ervan te benutten en dat neemt tijd in beslag.
Klanten vragen soms om RAW-bestanden, maar het is belangrijk om te begrijpen dat deze onbewerkte beelden zijn. Het is niet gebruikelijk om RAW-bestanden aan klanten te leveren, omdat deze niet representatief zijn voor het uiteindelijke werk van de fotograaf. Het publiceren van onbewerkte RAW-bestanden kan de reputatie van de fotograaf in gevaar brengen, omdat ze mogelijk niet de gewenste esthetiek of kwaliteit hebben die de fotograaf nastreeft. Daarom is het gebruikelijk om klanten alleen bewerkte JPG- of TIFF-bestanden te leveren, die het eindproduct van de fotograaf vertegenwoordigen.
Een van de voordelen van RAW-bestanden ten opzichte van JPG-bestanden is de mogelijkheid om de witbalans aan te passen tijdens de nabewerking. Stel bijvoorbeeld dat je een foto hebt genomen in de sneeuw, maar door een verkeerde witbalansinstelling heeft de foto een blauwe zweem. Dit kan niet eenvoudig worden gecorrigeerd met de witbalansfunctie in de nabewerking van een JPG-bestand, maar wel met de RAW-foto. Met een RAW-bestand behoud je de flexibiliteit om de witbalans nauwkeurig aan te passen en de kleuren weer te geven zoals ze bedoeld waren.
Een RAW-bestand bevat alle data die de camera vastlegt tijdens het maken van de foto. Dit omvat informatie over belichting, kleur, contrast en detail die niet verloren gaan zoals bij JPG-compressie. Hierdoor heb je meer speelruimte bij het bewerken van de foto's en kun je details herstellen die mogelijk verloren zouden gaan in een JPG-bestand.
Wanneer een foto overbelicht is in JPG, heb je vaak meer mogelijkheden om de hooglichten te herstellen als je beschikt over het RAW-bestand. Dit geeft je meer controle over de nabewerking en stelt je in staat om ook foto’s te redden in situaties waarin je anders mogelijk gegevens zou hebben verloren.
Hoewel RAW-bestanden bedoeld zijn om onbewerkte gegevens vast te leggen, kan het uiteindelijke resultaat variëren, afhankelijk van de software die je gebruikt om het RAW-bestand te bewerken. Programma's zoals Capture One Pro, Lightroom, DXO Photolab en On1 Photo RAW zijn slechts enkele voorbeelden van software die RAW-foto's kunnen bewerken. Elk van deze programma's heeft zijn eigen algoritmen en benaderingen voor het interpreteren van de RAW-gegevens, wat kan resulteren in verschillende kleurweergaven, scherpte, contrast en andere aspecten van de afbeelding.
Capture One Pro staat bijvoorbeeld bekend om zijn uitstekende camera-profielen, die de RAW-foto direct verbeteren door nauwkeurige kleurweergave en tonaliteit te bieden die specifiek zijn afgestemd op de sensor van jouw camera. Deze camera-profielen zorgen voor een meer nauwkeurige weergave van kleuren en details, wat resulteert in een verbeterde beeldkwaliteit van je RAW-foto's. Dit is een van de redenen waarom veel professionele fotografen de voorkeur geven aan Capture One Pro voor hun RAW-bewerking.
Met dit beeld laten we het verschil te laten zien tussen een RAW foto en een afgewerkte foto.
Wanneer je een RAW-bestand opent in software zoals Capture One Pro, wordt standaard het camera-profiel geladen dat het dichtst bij de originele weergave van de foto komt volgens de kleuren- en tonaliteitseigenschappen van de specifieke cameramodule. Dit zorgt ervoor dat de foto er direct goed uitziet, zonder dat je veel aanpassingen hoeft te doen.
Echter, om het RAW-bestand te bekijken zonder enige automatische correcties of bewerkingen, kan je een neutraal profiel selecteren. Dit zorgt ervoor dat de foto wordt weergegeven zoals deze rechtstreeks uit de camera zou komen, zonder enige toegevoegde verwerking. Op deze manier kan je een nauwkeurige beoordeling maken van de oorspronkelijke gegevens die zijn vastgelegd door de sensor van de camera, voordat je eventuele bewerkingen of aanpassingen toepast. Dit is vooral handig als je volledige controle wilt hebben over het bewerkingsproces en een nauwkeurige basis wilt hebben om mee te werken zoals je kan zien op de foto links. De foto is contrastloos, heeft weinig kleur en is ook niet echt scherp.
De derde foto toont ons hoe bijvoorbeeld Capture One het camera profiel op de foto toepast. Het resultaat is al veel mooier.
Wanneer je RAW als opnameformaat selecteert op je camera, wordt er meestal tegelijkertijd een kleinere JPEG-versie van de foto opgeslagen (ingebakken) in het RAW-bestand. Deze JPEG-versie wordt gebruikt voor het voorbeeld dat op het scherm van je camera wordt weergegeven, zodat je een preview hebt van hoe de foto eruit zal zien. Foto twee toont deze ingebakken JPG (embedded). Dit is de foto alsof je in JPG zou fotograferen maar met minder bewerkingsmogelijkheden.
Foto vier (helemaal rechts) is onze afgewerkte foto nadat we deze hebben bewerkt in onze RAW-software en eventueel ook in Photoshop om aanpassingen te doen die niet mogelijk zijn in onze RAW-software.
Of je altijd in RAW moet fotograferen, hangt af van je specifieke behoeften en het beoogde gebruik van de foto's. Persfotografen zoals sportfotografen moeten vaak snel hun foto's uploaden naar nieuwsdiensten voor publicatie, en daarom kiezen ze vaak voor het fotograferen in JPEG of in RAW en JPEG tegelijkertijd. De laatste optie is vaak het verstandigst.
Door in RAW en JPEG tegelijkertijd te fotograferen, heb je de flexibiliteit van RAW-bestanden voor uitgebreide nabewerking, maar ook de directe bruikbaarheid van JPEG-bestanden voor snelle publicatie of bekijken. Dit geeft je de mogelijkheid om snel te reageren op de vereisten van de nieuwsindustrie, terwijl je toch de mogelijkheid hebt om later de RAW-bestanden te bewerken voor optimale kwaliteit en creatieve vrijheid.
In situaties waarin snelheid en directheid van publicatie cruciaal zijn, kan het fotograferen in JPEG de voorkeur hebben. JPEG-bestanden zijn kleiner en vereisen minder verwerkingstijd, waardoor ze sneller kunnen worden geüpload en gebruikt voor publicatiedoeleinden zonder de noodzaak van uitgebreide nabewerking.
Het belangrijkste is om de beste keuze te maken op basis van de specifieke eisen van de situatie en je eigen workflow en voorkeuren.
Een foutieve witbalans kan makkelijk gecorrigeerd worden in een RAW bestand. JPG formaat laat dit niet toe!
Met de voortdurende ontwikkeling van AI-technologieën zal de kwaliteit van het automatisch bewerken van foto's naar verwachting alleen maar verbeteren. Het is heel goed mogelijk dat er op een gegeven moment software beschikbaar zal zijn die in staat is om RAW-bestanden volledig automatisch te bewerken met verbluffend goede resultaten.
Op dit moment zijn er al programma's zoals ImagenAI die gebruikmaken van AI-algoritmen voor automatische beeldbewerking. Hoewel deze programma's zeker potentieel hebben, zijn ze vaak nog niet in staat om hetzelfde niveau van precisie, creativiteit en artistieke finesse te bereiken als ervaren menselijke beeldbewerkers. Het is dus belangrijk om realistische verwachtingen te hebben over de mogelijkheden van AI in de huidige fase van ontwikkeling.
Niettemin is het fascinerend om te bedenken hoe AI in de toekomst de manier waarop we foto's bewerken en verbeteren verder zal transformeren. Het kan leiden tot meer efficiëntie, consistentie en toegankelijkheid in de beeldbewerkingsworkflow, waardoor zowel professionele fotografen als amateurs nieuwe mogelijkheden krijgen om hun creatieve visie tot uiting te brengen.
Het gevaar bestaat erin dat het verschil tussen een een startend fotograaf die zijn foto’s minder mooi of zelfs slecht belicht na AI er even goed zullen uitzien als dat van een professioneel fotograaf/beeldbewerker met kennis van zaken. Het verschil tussen een amateur en een fotograaf met veel ervaring wordt hierdoor kleiner maar het verschil zal nog steeds zichtbaar zijn in creativiteit, visie en het vermogen om unieke en originele concepten te bedenken en vast te leggen.