Kan je jezelf meten als fotograaf?
Wat ik met deze vraag bedoel, is of je zelf kan bepalen op welk niveau je als fotograaf staat. Om hier een zinnig antwoord op te geven, moeten we eerst naar onszelf kijken.
Als ik terugdenk aan mijn beginjaren in de fotografie en die vergelijk met waar ik nu sta, dan is het duidelijk hoeveel stappen we vooruit hebben gezet. Dat gaat niet alleen over beeldkwaliteit, maar ook over hoe ik als fotograaf mensen aanstuur en op kleine details let. Het is natuurlijk nog veel meer dan dat.
Niet alle vormen van fotografie zijn even moeilijk. Een portretfoto in de schaduw maken is technisch veel eenvoudiger dan een studiofoto met meerdere flitsers. Op dezelfde manier zijn er ook gebieden waarin ik zelf minder bedreven ben. Zo slaag ik er bijvoorbeeld moeilijk in om een perfect panningshot te maken van een rijdende auto, en het fotograferen van een duikende vogel blijft een uitdaging. Fotografie is dus relatief: wat voor de één moeilijk is, is voor de ander vanzelfsprekend al blijft veel fotograferen en ervaring opdoen een absolute “must”.
Hoe goed ben je echt?
Wat ik geleerd heb, is dat veel fotografen denken dat ze beter zijn dan ze werkelijk zijn. Dat is op zich geen probleem, zolang je maar open blijft staan om bij te leren. Ik heb altijd gefotografeerd met de gedachte: "Er zijn fotografen die beter zijn dan ik." Die mindset is gezond, omdat ze je motiveert om te blijven groeien want je verbeteren in fotografie stopt nooit.Naarmate je meer ervaring opdoet, leer je in een trager tempo bij, niet zozeer door leeftijd, maar omdat je al een solide basis hebt opgebouwd. Toch kan je als ervaren fotograaf nog steeds iets leren van iemand die pas net begonnen is, simpelweg omdat die persoon een frisse kijk of een andere aanpak heeft.
De verkeerde mindset.
Soms merk ik dat er fotografen zijn die niet meer willen bijleren. Geef je een tip om hun werk te verbeteren, dan volgt er vaak een defensieve of zelfs agressieve reactie. Zo gaf ik ooit advies over de ideale camera-instellingen voor een specifieke lichtsituatie. De fotograaf in kwestie keek me aan alsof hij alles beter wist. Maar laten we eerlijk zijn: een lichtmeter liegt nooit.
Dan zijn er ook fotografen die stellig beweren dat natuurlijk licht altijd het mooiste is. Dit is geen discussiepunt, maar vaak merk ik dat het juist degenen zijn die geen ervaring hebben met off-camera flash of niet de kennis bezitten om een foto in nabewerking te verfijnen. Begrijp me niet verkeerd—extra licht, of dat nu een flitser of kunstmatige verlichting zoals LED is, is geen vereiste om goede foto's te maken. Maar het opent wel nieuwe creatieve mogelijkheden.
Als je een ijdele vrouw op leeftijd fotografeert, is hard licht geen goede keuze. Het accentueren van rimpels zal haar waarschijnlijk niet blij maken. In bepaalde vormen van fotografie zijn er nu eenmaal basisregels waar je best niet van afwijkt. Dat betekent niet dat je geen eigen stijl kunt ontwikkelen—integendeel. Maar een onderscheidende stijl ontstaat niet door voortdurend grenzen op te zoeken of bewust tegen de regels in te werken. Neem bijvoorbeeld de periode waarin HDR met extreem contrast een trend was in portretfotografie. Dit resulteerde vaak in onnatuurlijke, bijna karikaturale weergaven van mensen. Een stijl moet versterken, niet vervormen.
De 4 pijlers van een sterke foto
Tijdens mijn lezingen verwijs ik vaak naar het ICEN-principe (copyright Joeri Peeters), wat ik beschouw als de vier fundamentele pijlers van fotografie:
Inhoud – Wat vertelt de foto? Welke emotie roept hij op?
Compositie – Hoe is het beeld opgebouwd? Wat trekt de aandacht?
Ervaring – Kennis en technische vaardigheden om een idee om te zetten in een geslaagde foto.
Nabewerking – De finesse in kleur, contrast en afwerking die een beeld tot leven brengt.
Als een fotograaf één van deze vier pijlers niet beheerst, zal de algemene kwaliteit van zijn werk eronder lijden. Uiteraard spelen externe factoren zoals locatie ook een rol, maar dat mag geen excuus zijn. Een strandshoot op de Seychellen is misschien idyllischer dan een shoot in de duinen van Bredene, maar dat betekent niet dat je geen geslaagde swimwear-shoot kan maken op een minder exotische locatie.
Dromen van een reis naar de Lofoten om het noorderlicht te fotograferen is begrijpelijk, maar een Noorse fotograaf droomt misschien juist van een shoot in de drukke straten van New York. Context en perspectief spelen een grote rol in hoe we fotografie ervaren.
Technische uitdaging vs. artistieke impact
Sommige fotografiegenres worden sneller onderschat dan andere. Ga je bijvoorbeeld naar India, dan merk je dat mensen zich vaak graag laten fotograferen, soms tegen een kleine vergoeding. Een oude man met een lange grijze baard, een kleurrijke tulband en traditionele kleding levert al snel een visueel interessant beeld op. Maar het gebruik van een off-camera flitser kan net dat extra niveau toevoegen.Trek je daarentegen naar een afgelegen dorp in Rusland en fotografeer je enkele boeren in hun dagelijkse omgeving, dan zal de impact van die beelden voor de kijker misschien nog sterker zijn. Dit betekent niet dat reisfotografie "makkelijk" is, maar dat de context soms in je voordeel werkt. Uiteindelijk moet je nog steeds het juiste moment vastleggen en een sterk beeld maken. Dat vraagt kennis en ervaring.Vergelijk dit met product fotografie, waar meerdere flitsers, precieze lichtopstellingen en technieken zoals focus stacking nodig zijn. Hier speelt ervaring een cruciale rol, en de nabewerking is minstens zo belangrijk als de opname zelf.
Een portretfoto maken in de schaduw is één van de eerste technieken die je leert, maar een complexe studio-opname met meerdere lichtbronnen voor een modecampagne vereist jaren ervaring en inzicht.
Meet je eigen vooruitgang, niet die van anderen
De vraag of je jezelf als fotograaf kan meten, heeft dus geen eenduidig antwoord. Er zijn talloze factoren die bepalen hoe goed je bent, en sommige genres vereisen nu eenmaal meer technische kennis dan andere.Het belangrijkste is om te kijken of je vooruitgang boekt in je eigen werk. Zolang je merkt dat je groeit, zit je goed. Maar als je het gevoel hebt dat je stagneert, is het tijd om jezelf af te vragen waarom.
Ik geloof dat iedereen fotografie kan leren en een goede fotograaf kan worden. De sleutel ligt in je mindset: blijf nieuwsgierig, blijf openstaan voor feedback en blijf experimenteren. Iedereen leert in een ander tempo, en daarom heeft het weinig zin om jezelf te vergelijken met anderen. Dat leidt vaak alleen maar tot frustratie.
Wil je weten hoe goed je bent? Kijk dan naar je eigen werk van een paar jaar geleden. Als je ziet dat je vooruitgang hebt geboekt, ben je op de juiste weg. En als je écht beter wilt worden, blijf dan leren en uitdagen – want dat is waar groei begint.
Wil je weten hoe ver je staat als portretfotograaf? je kan alvast hier via onze shop om een portfolio review vragen.
Conclusie
Blijf groeien als fotograaf. Geloof in jezelf en blijf jezelf uitdagen. Experimenteer met nieuwe technieken—leren gebeurt nu eenmaal met vallen en opstaan. Ik probeer regelmatig iets nieuws, soms met het besef dat het niet werkt, maar af en toe levert het juist een uniek beeld op waar ik trots op ben. Juist omdat ik mijn grenzen heb verlegd.
Voelt een bepaalde vorm van fotografie niet meer inspirerend? Stap dan uit je comfortzone en probeer iets anders. Architectuurfotografie is bijvoorbeeld totaal anders dan portretfotografie, en zo begint het leerproces gewoon opnieuw.