Deze niet gemodificeerde RAW foto van een gebouw werd met een Sony A1 genomen.

Op de sceenshot zien we ook een “histogram” en een “belichtingsevaluatie”. Deze laatstetoont de feitelijke RAW-gegevens zoals ze in de camera zijn vastgelegd, samen met de geselecteerde filmcurve en de witbalans/tint. Het belichtingsbeoordelingshistogram verandert alleen als er een uitsnede wordt toegepast, een filmcurve wordt aangepast of de witbalans/tint verandert. Andere aanpassingen worden niet in de tool weergegeven. Het histogram weerspiegelt wat je ziet in de preview, inclusief alle aanpassingen zoals curves, kleurbewerkingen, ICC-profielen, enzovoort. Het toont het histogram gebaseerd op ALLE aanpassingen die bovenop de RAW-gegevens zijn toegepast en laat alle wijzigingen zien die je hebt gemaakt.

Onze Capture One Pro 23 software heeft een tool dat individuele pixels kan uitlezen en deze worden in een soort tekstballonnetje weergegeven met 4 verschillende waarden. 0 is zwart en 255 is wit. Hebben de 3 kleuren (RGB) de waarden 0,0,0 dan is dit puur zwart en 255,255,255 is puur wit.

In onze foto zijn er geen pixels die overbelicht of onderbelicht zijn. Als we in RAW fotograferen en we lezen bijvoorbeeld 255,255,255,255 af dan hoeven we ons niet direct zorgen te maken, omdat een foto onder- of overbelicht mag zijn. Bij een JPG foto is dit niet zo. (255,255,255,255 is puur wit en er kan dus niets gerecupereerd worden).

Wanneer je enkel gebruik maakt van natuurlijk licht dan is het erg belangrijk om een perfect belichte foto te maken. (Diafragma/sluitersnelheid/ISO)

In situaties met veel contrast is het noodzakelijk om dezelfde foto met verschillende belichtingsinstellingen te maken (bracketing) en deze later samen te voegen. Het fototoestel maakt bijvoorbeeld eerst een foto van 0-60 (onderbelicht), daarna van 61-120, vervolgens van 121-180 en tenslotte van 181-255, afhankelijk van de instellingen. De software voegt deze beelden vervolgens samen om een foto te creëren die geen onderbelichte of overbelichte delen bevat.

Ga je met flash werken dan heb je volledig controle over het licht en dan is het net zo belangrijk om zo correct mogelijk te belichten.

Voor deze foto van Kedist Deltour (Miss Belgium 2022) tijdens een workshop bij www.cameranu.be werd er gebruik gemaakt van verschillende flitsers (5 in totaal).

Voor deze foto van Chayenne van Aerle in Egypte (om 5:45 (‘s morgens) werd er een Godox AD600 Pro flash gebruikt waardoor ook de stenen vloer te fel belicht werd. Er bestaat nu eenmaal geen lichtvormer die enkel het model belicht en zich steeds kan aanpassen aan de pose van het model. Er zat dus niets anders op dan de vloer te selecteren en donkerder te maken in post processing. De tweede foto werd nadien gemaakt toen de zon al een stuk hoger stond.

Op zich zou je perfect de AD200 rechtsonder op de foto kunnen weglaten maar dan zal je nadien in je nabewerking de schaduwen onder de kin en het kleedje op zich moeten oplichten. Je krijgt dit perfect met de nodige dosis kennis Photoshop (harde schaduwen zijn moeilijk weg te werken). Het vignetlicht op de achtergrond (ook een AD200 met kleine reflector in het midden van de foto) kan je nadien perfect gaan ‘creëren’ in Photoshop (of lightroom, e.a.) maar dan moet het model wel perfect uitgesneden worden.

Je belicht dus best altijd zo correct mogelijk. Het bespaart je nadien veel tijd.

Als je te weinig of geen licht hebt gebruikt (bijvoorbeeld als opvullicht), wordt het moeilijk om dit later nog te corrigeren. Onderbelichting kan leiden tot kleurenruis en verlies van scherpte. Door een beetje extra licht toe te voegen, zelfs als het niet perfect is, krijg je gemakkelijker het gewenste resultaat door delen van de foto lichter of donkerder te maken (bijvoorbeeld met dodge & burn of door tegen te houden en door te drukken). Een erg interessante methode om bijvoorbeeld donkere delen te selecteren en op te trekken is door te werken met helderheidsmaskers. Dit kan zowel in Lightroom als in Capture One al vind ik deze laatste veel gebruiksvriendelijker.

Het groene gedeelte op deze foto is een selectie van de donkere partijen op de foto. We kunnen deze met de zwarte (en schaduwen) schuiver oplichten.

In dit voorbeeld willen we en perfect zwarte achtergrond ondanks dat de kleur van het papier houtskoolgrijs was en plaatsen we een extra flitser met grid die net genoeg de zwarte kledij belichtte. Doe je dit niet dan bestaat de kans erin dat het “te” zwart is en je deze donkere gebieden niet meer kan optrekken.

Conclusie:

Hoewel een onderbelichte foto kan worden "gecorrigeerd" naar de juiste belichting, is het de taak van de fotograaf om vanaf het begin correct te belichten. un je deze foto niet goed belichten. Belichting en juiste camera-instellingen zijn cruciaal voor een geslaagde foto maar je hebt beter geen correct licht als geen licht. Aan een zo goed als perfect belichte foto is er weinig nabewerking nodig. Fotografeer je een reeks portretten dan doe je er goed aan om je licht juist af te stellen zodat je licht consistent is. TTL is bij flitslicht uit den boze omdat het gereflecteerde licht afhankelijk is van de omgezette grijswaarde van het gereflecteerde oppervlak.

In dit artikel hebben we niet gesproken over het gebruik en het nut van een lichtmeter, maar deze heeft zeker zijn waarde bewezen in de foto hierboven van Chayenne, waar tijd cruciaal was. De tijd die je van de zon krijgt, is zeer beperkt. Zonder extra licht k