HDR voor portretten?
HDR staat voor "High Dynamic Range" en is een techniek waarbij meerdere foto's met verschillende belichtingen worden samengevoegd tot één beeld. Dit helpt om zowel details in de schaduwen als in de hooglichten zichtbaar te maken, iets wat de beeldsensoren van camera’s vaak niet in één opname kunnen vastleggen.
Waarom is HDR nodig?
Camera’s hebben een beperkt dynamisch bereik, wat betekent dat ze moeite hebben met scènes met een hoog contrast. Een klassiek voorbeeld is het fotograferen van een persoon tegen de zon in. Stel je voor dat je de persoon correct belicht: dan is de lucht vaak compleet overbelicht en zonder details, zelfs als je in RAW fotografeert. Om dit probleem te verhelpen, kun je:
Een reflectiescherm of flitser gebruiken om je onderwerp extra te belichten en zo de achtergrond donkerder te houden.
HDR-techniek toepassen door meerdere opnames met verschillende belichtingsinstellingen te maken en deze later te combineren.
Hoe werkt HDR?
Veel camera’s bieden een bracketing-functie waarmee je automatisch een reeks foto’s met verschillende belichtingen maakt. Stel je camera op een statief, schakel bracketing in en laat de camera bijvoorbeeld negen beelden maken, elk met een klein belichtingsverschil (bijvoorbeeld 1/3 of 1 stop). De eerste opnames zijn onderbelicht, de laatste overbelicht. Vervolgens worden deze beelden in software zoals Lightroom, Capture One of Photoshop samengevoegd tot een perfect belicht beeld waarin zowel details in de schaduwen als in de hooglichten behouden blijven.
Je kan echter ook de HDR techniek op 1 foto simuleren zoals op de foto onderaan rechts.
Beperkingen van HDR
Hoewel HDR veel voordelen biedt, kent het ook enkele nadelen:
Beweging in de scène: HDR werkt het beste bij statische onderwerpen. Beweging tussen de verschillende opnames kan resulteren in onscherpte of ongewenste artefacten.
Geschiktheid: HDR is ideaal voor interieurfotografie of landschappen met veel contrast, maar niet echt bruikbaar bij bijvoorbeeld portretten.
HDR als creatieve stijl
Sommige fotografen gebruiken HDR om beelden een surrealistische of overdreven look te geven, met felle kleuren en extreem contrast. Hoewel dit een tijd populair was in fotojournalistiek en urban fotografie, wordt het vandaag de dag minder toegepast. Voor portretten is dit vaak af te raden, omdat het huidonvolkomenheden extra benadrukt, wat niet flatterend is.
Sommige fotografen houden van de extreme HDR-look, terwijl de meeste professionele fotografen het als amateuristisch beschouwen. Een goed bewerkte HDR-foto behoudt een natuurlijk ogend dynamisch bereik zonder te overdrijven.
Hieronder zie je twee versies van dezelfde foto:
Een gebalanceerde foto met zachte huidtinten en mooie belichting.
Een overdreven HDR-versie waarbij elke imperfectie zichtbaar wordt, wat niet altijd wenselijk is.
Een prachtig, zacht belicht beeld dat professioneel is bewerkt met de techniek van doordrukken en tegenhouden, zoals vroeger door specialisten in de donkere kamer werd toegepast in het analoge tijdperk.
Een HDR-beeld, eenvoudig te creëren met een preset in diverse software zoals NIK Collection, Photomatix Pro, DXO Filmpack en andere bewerkingsprogramma’s.
Ik wil geen negatieve uitspraken doen over fotografen die HDR gebruiken. In bepaalde situaties kan deze techniek daadwerkelijk een meerwaarde bieden, mits correct toegepast. Zo kan HDR bijvoorbeeld een krachtig effect creëren bij het vastleggen van een karaktervolle oude persoon, waarbij rimpels en huidtexturen extra worden geaccentueerd voor een dramatisch portret. Ook in de reclamewereld kan HDR artistiek worden ingezet om opvallende en dynamische beelden te produceren die de aandacht trekken.
In een ander onderwerp zullen we later dieper ingaan op het gebruik van HDR in interieurfotografie, waar de techniek vaak wordt toegepast om zowel de donkere als lichte delen van een ruimte perfect in balans te brengen.